Miasto w skale Hiszpania – poznaj niezwykłe Setenil de las Bodegas

Setenil de las Bodegas to andaluzyjskie miasteczko, którego domy wkomponowano bezpośrednio w skalne nawisy wąwozu rzeki Rio Trejo. Taka architektura sprawia, że miejsce to uznawane jest za jedno z najbardziej oryginalnych na szlaku białych miast. W artykule znajdziesz informacje o historii, zabytkach oraz praktyczne wskazówki, które ułatwią Ci zwiedzanie.

Dlaczego Setenil de las Bodegas jest tak wyjątkowe?

Położone w prowincji Kadyks, na wysokości 640 m n.p.m., miasteczko rozciąga się wzdłuż skalistego koryta rzeki. Zamiast stawiać domy na skałach, mieszkańcy od stuleci wykorzystują naturalne jaskinie i przewieszone fragmenty wąwozu jako ściany oraz dachy budynków. W efekcie powstała zabudowa, w której część pomieszczeń nie ma okien, a zewnętrzną elewację tworzy tylko bielona wapnem ściana frontowa.

Spacer wąskimi uliczkami potrafi być zaskakujący – nad głowami przechodniów wiszą miliony ton skał, a szerokość niektórych przejść nie przekracza dwóch metrów. Mimo to życie toczy się tu normalnie, a skalne nawisy dają naturalną ochronę przed upałem. Latem temperatura w cieniu skał bywa nawet o 10 stopni niższa niż na otwartej przestrzeni, co docenią osoby wrażliwe na andaluzyjski żar.

Co ciekawe, na wielu skalnych dachach urządzono ogrody i niewielkie gaje oliwne. Ten niecodzienny widok można podziwiać z kilku punktów widokowych rozsianych po mieście. Setenil, wraz z sąsiednią Rondą, stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych przystanków na trasie Ruta de los Pueblos Blancos, a jego architektura uchodzi za jeden z najlepiej zachowanych przykładów budownictwa skalnego w Europie.

Skąd wzięła się nazwa miasta?

Pierwsza część nazwy – Setenil – wywodzi się od łacińskiego septem nihil, co znaczy „siedem razy nic”. Określenie to nawiązuje do siedmiu prób zdobycia miasta przez wojska chrześcijańskie w okresie rekonkwisty. Za każdym razem atak kończył się niepowodzeniem, aż do 1484 roku, kiedy siły Izabeli Kastylijskiej po dwutygodniowym oblężeniu ostatecznie przełamały obronę Maurów.

Nazwa Setenil de las Bodegas łączy w sobie łacińskie septem nihil oraz hiszpańskie bodegas, czyli piwnice z winem.

Drugi człon nazwy – de las Bodegas – przywołuje czasy, gdy okoliczne wzgórza pokrywały winnice, a wytwarzane tu wino cieszyło się uznaniem w całym regionie. Pod koniec XIX wieku większość upraw zniszczyła epidemia mszycy, dlatego dziś krajobraz zdominowały gaje oliwne. Mimo to tradycja produkcji trunków nie zanikła całkowicie – w mieście wciąż można skosztować lokalnego wina Principe Alfonso.

Czy w Setenil de las Bodegas można mieszkać pod skałą?

Mieszkańcy, których jest blisko 3000, od pokoleń przywykli do sąsiedztwa surowej skały. Zaletą takiego domu jest brak konieczności konserwacji dachu oraz naturalny chłód latem. W niektórych lokalach usługowych i hotelowych pokojach goście śpią dosłownie w jaskiniowych wnękach, co przyciąga turystów szukających nietypowych wrażeń. Trzeba jednak pamiętać, że głębsze pomieszczenia mają bardzo ograniczony dostęp światła dziennego i bywają wilgotne, a ciasna zabudowa utrudnia swobodny przepływ powietrza w upalne dni.

Co warto zobaczyć podczas spaceru?

Sercem miasta jest labirynt uliczek, gdzie na każdym kroku odsłaniają się nowe perspektywy. Wiele z nich prowadzi wzdłuż rzeki, a niektóre zanikają w skalnych tunelach. Poniżej znajdziesz zestawienie najciekawszych miejsc, które powinieneś uwzględnić w planie zwiedzania:

• Calle Cuevas de la Sol – schowana pod ogromną skalną półką, z barami i sklepikami,
• Calle Cuevas de la Sombra – podobna ulica po drugiej stronie rzeki, mniej zatłoczona,
• Plaza de Andalucía – główny plac, przy którym bije życie towarzyskie,
• Torreón del Homenaje – ruiny zamku z XII wieku z widokiem na okolicę,
• Iglesia de Nuestra Señora de la Encarnación – XVI-wieczny gotycki kościół, jedyny budynek bez białej elewacji,
• Mirador del Carmen – punkt widokowy dostępny po pokonaniu stromych schodów,
• Mirador El Lizón i Mirador Balcón de Setenil – kolejne panoramy na wąwóz i okoliczne wzgórza.

Najsłynniejsze ulice i place

Uliczki Calle Cuevas de la Sol oraz Calle Cuevas de la Sombra należą do najczęściej fotografowanych miejsc w całej Andaluzji. Pod masywną skałą mieszczą się nie tylko domy, ale i restauracje serwujące lokalne przysmaki. Trzeba zachować czujność przy ruchu samochodowym – mimo tłumów turystów mieszkańcy wciąż poruszają się tu autami, a chodnik nie zawsze daje schronienie przed nadjeżdżającym pojazdem.

Plaza de Andalucía to naturalne centrum spotkań, gdzie odbywają się festiwale i jarmarki. Stąd już tylko kilka kroków do budynku starego ratusza, który przypomina o administracyjnej przeszłości miasteczka. W pobliżu znajduje się też kaplica św. Benedykta z przełomu XV i XVI wieku, wzniesiona na fundamentach dawnego meczetu.

Zabytki i punkty widokowe

Nad miastem górują pozostałości mauretańskiego zamku Torreón del Homenaje. Wspinaczka na wzgórze nie zajmuje wiele czasu, a panorama obejmuje zarówno białe domy wciśnięte w skały, jak i okoliczne góry. Na szczególną uwagę zasługuje Mirador del Carmen, skąd po pokonaniu 93 stopni można objąć wzrokiem cały układ urbanistyczny miasta wraz z jednym z klifów.

Miłośnicy sakralnej architektury powinni odwiedzić Iglesia de Nuestra Señora de la Encarnación. Ta gotycka świątynia z XVI wieku wyróżnia się brakiem typowego dla regionu bielonego wykończenia elewacji i posiada bogato zdobiony portal. Wnętrze kryje historyczne detale, które kontrastują z surowością skalnych domów.

Lokalne smaki

Setenil słynie z wyrobów wieprzowych, a tutejsze chorizo uchodzi za jedno z najlepszych w regionie. W menu tapas barów często pojawia się także morcilla, jamón ibérico oraz ser kozi podawany z miodem lub pomidorami. Warto spróbować również oliwy z oliwek pochodzącej z okolicznych gajów oraz wspomnianego wina Principe Alfonso.

W Setenil de las Bodegas wiele domów nie ma klasycznego dachu – zastępuje go skalny nawis, który w upalne dni obniża odczuwalną temperaturę nawet o 10 stopni.

Jak dotrzeć do Setenil de las Bodegas?

Miasteczko leży 18 km od Rondy, około 100 km od Malagi i 130 km od Sewilli. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód – z Malagi dojedziesz w ciągu około 1,5 godziny, a z Sewilli w niespełna 2 godziny. Połączenia autobusowe istnieją, ale podróż trwa znacznie dłużej i często wymaga przesiadki, dlatego turyści preferują własny lub wynajęty pojazd.

Do historycznego centrum nie można wjeżdżać – obowiązuje tam strefa ograniczonego ruchu, monitorowana kamerami. Bezpłatne parkingi znajdziesz przy wjeździe do miasta, zarówno przy głównej ulicy, jak i w pobliżu szkoły za rzeką. Dla bezpieczeństwa nie zostawiaj wartościowych przedmiotów na widoku w samochodzie, choć okolice uchodzą za spokojne. Zwiedzanie pieszo zajmuje od dwóch do trzech godzin, a urozmaicona rzeźba terenu sprawia, że warto założyć wygodne obuwie.