Mdina, dawna stolica Malty, to niewielkie, otoczone murami miasto nazywane „Miastem Ciszy”. Najlepiej poznawać je powoli, podczas spaceru wąskimi uliczkami, między barokowymi pałacami, katedrą i bastionami. Na samą Mdinę wystarczą zwykle 2–4 godziny, a połączenie wizyty z sąsiednim Rabatem może zająć pół dnia lub cały dzień.
Mdina i Rabat – dwa sąsiadujące miasta
Mdina zajmuje mniej niż kilometr kwadratowy i jest w pełni ufortyfikowaną częścią większego zespołu miejskiego. Do XVI wieku pełniła funkcję stolicy Malty, lecz po przybyciu joannitów centrum administracyjne przeniesiono najpierw do Birgu, a później do Valletty. Miasto stopniowo się wyludniło. Dziś mieszka tu około 250 osób, a większość ulic jest wyłączona z ruchu kołowego.
Stąd przydomek „Miasto Ciszy”. W dzień przy głównej bramie pojawiają się turyści, ale wystarczy odejść kilka kroków w boczną uliczkę, by usłyszeć głównie własne kroki. Rabat, leżący tuż za murami, ma inny charakter. Jest większy, żywszy i kryje przede wszystkim katakumby, Grotę św. Pawła oraz rzymską willę Domvs Romana. Warto pamiętać o tej granicy, planując trasę.
Co zobaczyć w Mdinie w pierwszej kolejności?
Najważniejsze punkty można odwiedzić podczas jednego spaceru. Poniższe zestawienie pomaga szybko wybrać miejsca, na które chcesz przeznaczyć więcej czasu:
| Atrakcja | Kluczowa cecha | Czas zwiedzania |
|---|---|---|
| Brama Miejska | Barokowe wejście do miasta i początek trasy | 15–20 minut |
| Katedra św. Pawła | Barokowe wnętrze i charakterystyczne zegary | 30–45 minut |
| Palazzo Falson | Średniowieczny pałac-dom z kolekcjami | 45–90 minut |
| Bastion Square | Panorama okolicy z murów miejskich | 15–30 minut |
Sam spacer po ulicach Mdiny jest bezpłatny. Bilety obowiązują przy wejściu do wybranych muzeów i świątyń, dlatego spokojna wizyta bez zwiedzania wnętrz może zamknąć się w dwóch godzinach. Jeśli planujesz odwiedzić kilka obiektów, zarezerwuj nawet pół dnia.
Najważniejsze atrakcje Mdiny
Brama Miejska i główna ulica
Barokowa Brama Miejska powstała na początku XVIII wieku i zastąpiła wcześniejszy system wejściowy. Prowadzi do niej kamienny most nad fosą. Nad portalem widoczne są herby oraz figury św. Pawła, św. Publiusza i św. Agaty. Brama pojawia się także w scenach serialu Gra o Tron, dlatego dla wielu odwiedzających jest pierwszym rozpoznawalnym kadrem z Mdiny.
Po przejściu przez bramę warto ruszyć ulicą Villegaignon. To główna arteria miasta, przy której stoją pałace, kaplice i dawne rezydencje. Nie trzymaj się jej jednak przez cały czas. Najciekawsze detale często znajdują się w bocznych zaułkach: kolorowe drzwi, zamknięte okiennice, kamienne balkony i ozdobne kołatki.
Katedra św. Pawła
Barokowa Katedra św. Pawła została zaprojektowana przez maltańskiego architekta Lorenzo Gafę i wzniesiona w latach 1696–1705, po zniszczeniu wcześniejszej świątyni podczas trzęsienia ziemi w 1693 roku. Według tradycji stoi w miejscu rezydencji rzymskiego gubernatora Publiusza, który miał przyjąć św. Pawła po jego przybyciu na Maltę.
Wnętrze wyróżniają marmurowa posadzka, bogato dekorowane kaplice, freski i obrazy związane z pracownią Mattii Pretiego. Z placu katedralnego dobrze widać dwa zegary na wieżach. Jeden pokazuje godzinę, drugi pełni funkcję kalendarza. Lokalna legenda mówi, że różne wskazania miały zmylić diabła i utrudnić mu ustalenie czasu nabożeństwa.
Bilet do katedry obejmuje również Muzeum Katedralne. W jego zbiorach znajdują się między innymi dawne przedmioty liturgiczne, monety, manuskrypty oraz grafiki Albrechta Dürera i Rembrandta. Godziny otwarcia mogą się zmieniać, a wejście do świątyni bywa ograniczone podczas nabożeństw, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje na oficjalnej stronie.
Palazzo Falson
Palazzo Falson należy do najstarszych budynków Mdiny. Jego początki sięgają XIII wieku, a obecna forma powstała po późniejszych przebudowach. Pałac był związany między innymi z rodziną Falsone oraz Philippe’em Villiersem de l’Isle Adamem, pierwszym wielkim mistrzem zakonu maltańskiego.
Dziś działa tu dom-muzeum z kolekcją obrazów, mebli, sreber, broni, książek i przedmiotów zebranych przez Olofa Gollchera. Zwiedzanie ma sens szczególnie wtedy, gdy interesują Cię wnętrza dawnych rezydencji, a nie tylko fasady oglądane z ulicy. Nawet bez biletu warto zajrzeć na dziedziniec.
Bastion Square i boczne uliczki
Bastion Square znajduje się przy północnym krańcu miasta i oferuje szeroki widok na maltański krajobraz. Przy dobrej widoczności można dostrzec pola, kopułę Rotundy w Moście, a nawet odległe wybrzeże. To dobre miejsce na chwilę odpoczynku po zwiedzaniu katedry i pałacu.
Warto też zboczyć na Plac Mesquita. Niewielki plac ze studnią zachował spokojny, kameralny charakter i był jedną z lokacji wykorzystanych w pierwszym sezonie Gry o Tron. Mdina nie wymaga odhaczania każdego punktu. Jej najcenniejszą atrakcją pozostaje sam układ ulic i atmosfera dawnego miasta.
Proponowana trasa spaceru
Krótka trasa prowadzi przez najważniejsze miejsca bez niepotrzebnego zawracania:
- Wejdź do Mdiny przez Bramę Miejską i zwróć uwagę na most, rzeźby oraz herby.
- Przejdź ulicą Villegaignon, po drodze zaglądając w boczne zaułki i oglądając fasady pałaców.
- Dotrzyj na Plac św. Pawła i odwiedź Katedrę św. Pawła wraz z Muzeum Katedralnym.
- Ruszyć dalej w stronę Palazzo Falson, a następnie przejdź w kierunku bastionów.
- Zatrzymaj się na Bastion Square, po czym wyjdź z miasta i skieruj się do Rabatu.
Jeśli masz więcej czasu, w Rabacie możesz odwiedzić Katakumby św. Pawła, których początki sięgają III–IV wieku n.e., oraz Domvs Romana z zachowanymi rzymskimi mozaikami. To już osobna część zwiedzania, choć oba miasta można wygodnie połączyć podczas jednej wycieczki.
Mdina – wskazówki przed wizytą
Przed wyjazdem przydadzą się następujące informacje:
- Najlepsza pora – przyjedź rano albo późnym popołudniem, gdy jest chłodniej i zwykle spokojniej niż w środku dnia.
- Dojazd autobusem – z Valletty w stronę Mdiny i Rabatu kursują między innymi linie 51, 52, 53 i 56. Przejazd zajmuje zwykle około 30–45 minut, zależnie od ruchu.
- Samochód – do historycznej części miasta nie wjedziesz jako turysta. Auto zostaw na parkingu przy murach lub w Rabacie i przejdź dalej pieszo.
- Ubiór i cisza – w katedrze obowiązuje strój odpowiedni do miejsca kultu, a na ulicach należy pamiętać, że Mdina pozostaje domem niewielkiej społeczności.
- Zwiedzanie wnętrz – godziny otwarcia katedry, Palazzo Falson i muzeów mogą się zmieniać, więc sprawdź je przed wizytą.
Mdina najlepiej działa wtedy, gdy zostawisz sobie czas na przypadkowe skręty i spokojny spacer. Zabytki wyznaczają kierunek, ale to cisza, kamienne zaułki i widok z bastionów sprawiają, że dawna stolica Malty zostaje w pamięci na dłużej.
