Bari – co zobaczyć? Najciekawsze atrakcje turystyczne

Bari najlepiej poznaje się bez pośpiechu. Historyczne Bari Vecchia zachwyca labiryntem wąskich uliczek, bazyliką św. Mikołaja i paniami lepiącymi orecchiette przed domami, a dzielnica Murat pokazuje bardziej regularne, miejskie oblicze stolicy Apulii. Miasto sprawdza się też jako baza do Matery, Polignano a Mare i Alberobello, choć przed wyjazdem trzeba dobrze zaplanować transport.

Bari Vecchia i Murat – dwa oblicza miasta

Bari nie jest pocztówkowym miastem w stylu Wenecji czy Florencji. Jego urok wynika raczej z codzienności: suszącego się prania, skuterów przeciskających się przez zaułki, otwartych drzwi mieszkań i zapachu jedzenia dobiegającego z niewielkich lokali. W wielu miejscach widać zarówno odnowione fasady, jak i odpadający tynk. To żywa dzielnica, a nie muzeum przygotowane wyłącznie dla turystów.

Historyczne Bari Vecchia zajmuje obszar na północ od szerokiego Corso Vittorio Emanuele II. Właśnie tutaj znajdują się najważniejsze zabytki miasta. Na południe od tej granicy rozciąga się Murat, czyli nowsza część Bari z prostokątną siatką ulic, sklepami, hotelami, uniwersytetem i dworcem kolejowym. Via Sparano nadaje się na zakupy, a Corso Cavour prowadzi w stronę teatrów i nadmorskiej promenady.

Kontrast między obiema częściami najlepiej widać podczas jednego spaceru. Z gęstej, średniowiecznej zabudowy wychodzi się na szeroki bulwar z palmami, dużymi gmachami i ruchem miejskim. Dlatego na samo Bari warto przeznaczyć przynajmniej jeden pełny dzień, a najlepiej dwa noclegi.

Jak dojechać z lotniska i poruszać się po Bari?

Port lotniczy Bari im. Karola Wojtyły znajduje się około 10–12 km od centrum. Najszybciej dojedziesz pociągiem Ferrotramviaria, którego stacja znajduje się przy terminalu. Tańszy jest autobus miejski AMTAB nr 16, ale przejazd trwa dłużej i zależy od korków. Dostępny jest też prywatny shuttle bus oraz taksówki.

W samym centrum większość atrakcji zwiedzisz pieszo. Autobus przyda się przede wszystkim do plaży Pane e Pomodoro, dalszych dzielnic oraz przy noclegu położonym poza centrum. Ceny biletów AMTAB mogą się zmieniać, dlatego przed podróżą sprawdź aktualny cennik przewoźnika. Bilet kupiony u kierowcy bywa droższy niż ten nabyty wcześniej w kiosku lub automacie.

Bari Centrale ma kilku przewoźników

Dworzec Bari Centrale nie jest jednym, łatwym do odczytania kompleksem. W jego rejonie działają czterej różni przewoźnicy: Trenitalia, Ferrovie Appulo Lucane, Ferrovie del Sud Est oraz Ferrotramviaria, znana też jako Ferrovie Nord Barese. Mają osobne kasy, perony lub wejścia.

Trenitalia obsługuje między innymi połączenia do Polignano a Mare, Monopoli i Trani. Ferrovie Appulo Lucane prowadzi trasy w stronę Matery, Ferrovie del Sud Est obsługuje część połączeń regionalnych, a Ferrotramviaria zapewnia połączenie z lotniskiem. Przed zakupem biletu sprawdź nie tylko godzinę, ale także nazwę przewoźnika i miejsce odjazdu. W razie wątpliwości zapytaj w informacji na dworcu.

Bari jest dobrą bazą wypadową, ale nie istnieje jeden uniwersalny bilet obejmujący wszystkich regionalnych przewoźników. Bilety kupuj na oficjalnych stronach lub w kasach i automatach. Papierowe bilety regionalne często trzeba skasować przed wejściem do pociągu. Bilet elektroniczny przypisany do konkretnego połączenia zwykle nie wymaga kasowania.

Co zobaczyć w Bari Vecchia?

Bazylika św. Mikołaja

Bazylika San Nicola to najważniejszy zabytek Bari. Romańska świątynia powstała po sprowadzeniu w 1087 roku relikwii św. Mikołaja z Miry, leżącej na terenie dzisiejszej Turcji. W krypcie znajduje się grób świętego, a sama bazylika jest miejscem ważnym zarówno dla katolików, jak i prawosławnych.

Warto zajrzeć do środka mimo surowej fasady. Zwróć uwagę na kryptę, kolumny, baldachim nad ołtarzem i drewniany strop. Za ołtarzem głównym znajduje się grobowiec Bony Sforzy, królowej Polski i księżnej Bari. Marmurowy pomnik można oglądać z pewnej odległości, ale rozpoznasz na nim postać klęczącej władczyni oraz figury św. Mikołaja i św. Stanisława.

Wstęp do bazyliki jest bezpłatny. Ponieważ to czynna świątynia, godziny zwiedzania mogą zmieniać się w zależności od nabożeństw.

Katedra San Sabino

Położona przy Piazza dell’Odegitria katedra San Sabino jest drugim ważnym kościołem Bari Vecchia. Jej jasna fasada, rozeta i wysoka dzwonnica reprezentują apulijski romanizm. Wnętrze jest spokojniejsze niż w bazylice św. Mikołaja, ale pod świątynią czeka interesująca część archeologiczna.

W podziemiach zobaczysz relikty wcześniejszych budowli, fragmenty rzymskiej drogi Via Traiana, pozostałości bizantyńskiej świątyni oraz mozaikę Timoteo. To dobry punkt dla osób, które chcą zobaczyć, jak kolejne warstwy miasta powstawały jedna nad drugą. Na zwiedzanie katedry i podziemi przeznacz około 40 minut. Ceny i dostępność biletów sprawdź przed wizytą.

Castello Normanno-Svevo

Castello Normanno-Svevo stoi na skraju starego miasta. Masywne mury, fosa i renesansowe bastiony przypominają, że Bari było ważnym portem i punktem obronnym nad Adriatykiem. Pierwsza twierdza powstała w XII wieku, a później została rozbudowana przez Fryderyka II.

Zamek ma również polski akcent. W ostatnich latach życia mieszkała tutaj Bona Sforza, która wróciła do Bari po śmierci Zygmunta I Starego. W środku znajdują się wystawy, elementy architektoniczne, wykopaliska i prezentacje multimedialne. Obiekt nie zachował pełnego wyposażenia rezydencji, dlatego największą wartością są bryła, dziedziniec i historia miejsca. Na spokojne zwiedzanie przeznacz około godziny. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź na oficjalnej stronie zamku.

Strada delle Orecchiette

Nieoficjalna Strada delle Orecchiette, czyli Via Arco Basso, znajduje się w pobliżu zamku. Przy wejściu pod łukiem zobaczysz mieszkanki Bari przygotowujące ręcznie makaron orecchiette. Szybkim ruchem noża formują małe „uszka”, a gotowy makaron suszy się na stołach przed domami.

To jedna z najbardziej charakterystycznych scen w Bari, ale warto zachować dyskrecję. Nie rób zdjęć z bliska bez pytania i przywitaj się zwykłym „buongiorno”. Orecchiette możesz kupić na miejscu. Świeży, ręcznie robiony makaron należy przechowywać krótko, zwykle najwyżej dwa–trzy tygodnie, albo zamrozić. Produkty fabrycznie pakowane mają inne zasady przechowywania.

Piazza Mercantile, Piazza del Ferrarese i mury

Piazza Mercantile to jedno z centrów życia Bari Vecchia. W dzień można tu odpocząć przy kawie, a wieczorem plac zapełnia się mieszkańcami i gośćmi restauracji. Zwróć uwagę na Palazzo del Sedile oraz kolumnę, przy której dawniej publicznie piętnowano dłużników.

Sąsiedni Piazza del Ferrarese otwiera drogę z promenady do starego miasta. W jego pobliżu zachowano fragment rzymskiej Via Traiana oraz dawny kościół Vallisa. Warto stąd wejść na mury miejskie i przejść się Via Venezia. Trasa prowadzi nad uliczkami Bari Vecchia i oferuje widoki na port, morze oraz Lungomare.

Co zobaczyć w Murat i nad morzem?

Po przejściu przez Corso Vittorio Emanuele II zmienia się charakter miasta. Murat ma szerokie ulice, większe kamienice, sklepy i kawiarnie. Via Sparano prowadzi od okolic dworca w stronę starego miasta. Warto zwrócić uwagę na secesyjny Palazzo Mincuzzi, dawny dom handlowy z dekoracyjną fasadą i kopułą.

Teatro Petruzzelli jest jednym z najważniejszych teatrów operowych we Włoszech. Budynek otwarto w 1903 roku, a po pożarze z 1991 roku odbudowano go i ponownie udostępniono w 2009 roku. Możliwość zwiedzania zależy od repertuaru i terminów wyznaczonych przez teatr. Jeśli interesuje Cię wnętrze, sprawdź kalendarz przed wyjazdem.

Teatro Margherita, nazywany teatrem na wodzie, stoi przy porcie i dziś służy głównie jako przestrzeń wystawowa. Najlepiej oglądać go podczas spaceru między Piazza del Ferrarese, portem i promenadą.

Lungomare Nazario Sauro oraz jego dalsze odcinki to dobry kontrast dla ciasnych uliczek starówki. Spacer wzdłuż morza warto zaplanować rano albo przed zachodem słońca. Jeśli chcesz odpocząć na plaży, wybierz Pane e Pomodoro. To miejska plaża położona około 2–3 km od ścisłego centrum. Nadaje się na krótki odpoczynek, ale Bari nie jest typowym kurortem plażowym.

Wycieczki jednodniowe z Bari

Bari jest wygodną bazą do poznawania Apulii i sąsiedniej Bazylikaty. Przed wyjazdem sprawdź aktualne rozkłady, ponieważ część tras obsługują różni przewoźnicy, a połączenia autobusowe bywają mniej przewidywalne.

Najlepsze kierunki na jednodniowy wypad to:

• Matera – skalne dzielnice Sassi, wpisane na listę UNESCO. To najbardziej wyrazista wycieczka z Bari i warto przeznaczyć na nią cały dzień.
• Polignano a Mare – białe miasteczko na klifach, punkty widokowe i zatoka Lama Monachile. Z Bari dojedziesz pociągiem Trenitalia.
• Alberobello – miejscowość słynąca z domów trulli. Autobusy w sezonie mogą być przepełnione, dlatego kup bilet wcześniej i zostaw zapas czasu.
• Monopoli – spokojniejsza starówka, port rybacki, mury i niewielkie zatoki. Można połączyć ją z Polignano a Mare, ponieważ pociąg między tymi miejscowościami jedzie kilka minut.

Alberobello i Locorotondo można połączyć w jeden dzień, ale autobusowe połączenia między nimi oraz powroty do Bari wymagają sprawdzenia konkretnego rozkładu. Matera leży w innym regionie, w Bazylikacie, i jest obsługiwana przez Ferrovie Appulo Lucane. Remonty na poszczególnych odcinkach mogą powodować zastępczą komunikację autobusową, dlatego przed wyjazdem sprawdź stronę FAL.

Co zjeść w Bari?

Kuchnia Bari opiera się na prostych składnikach, oliwie, warzywach, serach i owocach morza. Nie ograniczaj się do jednej restauracji przy głównym placu. Piekarnie, małe bary i lokale z jedzeniem na wynos często lepiej pokazują codzienną kuchnię miasta.

Podczas pobytu spróbuj przede wszystkim:

• Orecchiette – lokalnego makaronu, szczególnie w wersji z cime di rapa, pomidorami, burratą albo prostym sosem.
• Focacci barese – grubego, puszystego placka z pomidorami, oliwkami i oliwą.
• Panzerotti – smażonych pierogów z mozzarellą, pomidorami lub innym nadzieniem.
• Ośmiornicy i owoców morza – grillowanych, podawanych w kanapce albo kupowanych na targu rybnym.
• Riso, patate e cozze – zapiekanki z ryżu, ziemniaków i małży.
• Spaghetti all’assassina – podsmażanego makaronu z pikantnym sosem pomidorowym.

Wśród lokali często polecanych przez podróżnych znajdują się Mastro Ciccio, La Tana del Polpo, Antò – Cucina & Sapori Tipici, Panificio Fiore, Santa Rita, Pizzeria di Cosimo oraz Antica Gelateria Gentile. Ich godziny działania, menu i poziom mogą się zmieniać, więc przed wizytą sprawdź aktualne opinie. Przy jedzeniu na miejscu pamiętaj o coperto, czyli opłacie za nakrycie, oraz o tym, że woda w restauracji zwykle jest płatna.

Gdzie nocować w Bari?

Bari Vecchia wybierz, jeśli najważniejszy jest klimat i możliwość wieczornego spaceru po starówce. Wąskie uliczki są piękne, ale apartamenty mogą mieć strome schody, ograniczoną liczbę okien i trudniejszy dojazd.

Murat będzie wygodniejszy, jeśli planujesz częste wycieczki koleją. Łatwiej tu o sklepy, większy wybór lokali i dojście do Bari Centrale. Nie wybieraj jednak noclegu wyłącznie dlatego, że znajduje się „przy dworcu”. Sam plac przed dworcem i jego najbliższe otoczenie mogą być nieprzyjemne późnym wieczorem.

Jeśli podróżujesz samochodem, sprawdź, czy obiekt ma jasno opisany parking. W obrębie Bari Vecchia obowiązuje strefa ZTL, a znalezienie miejsca przy ulicy jest trudne. Niebieskie linie zwykle oznaczają parking płatny, białe mogą oznaczać miejsca bezpłatne, a żółte są przeznaczone dla określonych użytkowników. Zawsze czytaj znaki, bo zasady zależą od konkretnej ulicy.

Plan zwiedzania Bari na dwa dni

Przy dwóch dniach możesz rozłożyć najważniejsze miejsca w sposób, który nie wymaga ciągłego przemieszczania się:

1. Dzień pierwszy – rozpocznij od Bari Vecchia, bazyliki św. Mikołaja, katedry San Sabino i Castello Normanno-Svevo. Następnie przejdź przez Via Arco Basso, Piazza Mercantile i Piazza del Ferrarese. Wieczorem wybierz restaurację na starówce.
2. Dzień drugi – rano zobacz port i targ rybny, później przejdź Lungomare, Teatro Margherita, Via Sparano i okolice Teatro Petruzzelli. Jeśli planujesz wejście do muzeum lub teatru, dopasuj je do aktualnych godzin.

Przy jednym dniu skoncentruj się na Bari Vecchia, bazylice, zamku, Via Arco Basso, obu głównych placach i krótkim spacerze nad morzem. Nie próbuj w tym samym czasie dodawać wycieczki do odległego miasta. Bari najlepiej smakuje wtedy, gdy zostawisz miejsce na kawę, focaccię i zwykłe obserwowanie ulicy.

Na co uważać?

Bari jest normalnym, dużym miastem portowym. W zatłoczonych miejscach pilnuj telefonu i dokumentów, a na niestrzeżonych parkingach nie zostawiaj bagażu w samochodzie. Szczególną ostrożność zachowaj w okolicach Bari Centrale późnym wieczorem. Nie oznacza to, że trzeba rezygnować z nocnych spacerów, ale lepiej wybierać główne, oświetlone ulice z restauracjami i ruchem pieszym.

Jeśli jedziesz samochodem, nie wjeżdżaj do oznaczonej strefy ZTL. Kamery odczytują tablice rejestracyjne, a mandat może zostać wysłany właścicielowi pojazdu lub wypożyczalni. Na niestrzeżonym parkingu nie zostawiaj walizek nawet na krótki czas. W samym centrum bezpieczniejszym rozwiązaniem bywa płatny, monitorowany parking, choć jego cena jest wyższa niż parkowanie przy ulicy.

Bari warto potraktować nie jako krótki przystanek między lotniskiem a kolejnym miastem, ale jako żywą bazę do poznawania Apulii. Jeden pełny dzień wystarczy na główne zabytki, dwa dni pozwalają zwolnić tempo, a kilka kolejnych można przeznaczyć na Materę, Polignano a Mare, Monopoli i Alberobello.