Baku najlepiej poznawać przez kontrast – od murów Icherisheher i średniowiecznych zabytków po futurystyczne Centrum Heydara Aliyeva i Ogniste Wieże. Na najważniejsze miejsca wystarczą dwa dni, a centrum można w dużej mierze zwiedzać pieszo. Poza ścisłym centrum przydają się metro, autobusy i karta BakiKart.
Baku – miasto między Wschodem a Zachodem
Stolica Azerbejdżanu bywa nazywana „Paryżem Wschodu” i „Miastem Wiatrów”. Nazwy dobrze oddają jej charakter, choć dopiero spacer po mieście pokazuje skalę kontrastów. Beżowe kamienice z czasów naftowego boomu sąsiadują z pozostałościami sowieckiej zabudowy, średniowieczne mury z nowoczesnymi wieżowcami, a tradycyjne herbaciarnie z luksusowymi sklepami.
Baku jest czyste, uporządkowane i na ogół wygodne do samodzielnego zwiedzania. Największe wrażenie robi połączenie historycznego Miasta Wewnętrznego z nowoczesną panoramą nad Morzem Kaspijskim. Właśnie te dwa oblicza warto potraktować jako podstawę planu podróży.
Historyczne serce miasta – Icherisheher
Icherisheher, czyli Miasto Wewnętrzne, to otoczona murami najstarsza część Baku, wpisana w 2000 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na spokojny spacer po starówce przeznacz minimum pół dnia. Najlepiej nie trzymać się wyłącznie głównej trasy, lecz wejść w boczne uliczki, zajrzeć na dziedzińce i zatrzymać się w jednej z niewielkich restauracji.
W obrębie starówki znajdują się najważniejsze zabytki miasta:
- Baszta Dziewicza (Qız qalası) – XII-wieczny symbol Baku i dobry punkt widokowy na starówkę oraz zatokę. Jej pierwotne przeznaczenie nie jest pewne, dlatego budowla obrosła licznymi legendami.
- Pałac Szachów Szyrwanu – XV-wieczny kompleks dawnych władców Szyrwanu z pałacem, mauzoleami, meczetami i łaźniami. Ekspozycja jest dość oszczędna, więc przed wizytą warto przeczytać choć krótki opis historii dynastii.
- Meczet Juma – jeden z najstarszych meczetów Baku, położony wśród warsztatów rzemieślniczych i sklepów z dywanami.
- Wąskie uliczki Icherisheher – najciekawsza część spaceru dla osób, które chcą zobaczyć codzienne życie starówki, a nie tylko odhaczyć zabytki.
Do Miasta Wewnętrznego najłatwiej dojechać czerwoną linią metra do stacji İçərişəhər. Stamtąd wejście na starówkę znajduje się blisko. Warto połączyć ten spacer z wizytą przy Pałacu Ismailiyya, Placu Fontann i ulicy Nizami.
Nowoczesne oblicze Baku
Centrum Heydara Aliyeva to najbardziej charakterystyczna współczesna budowla w mieście. Zaprojektowana przez Zahę Hadid bryła płynnie przechodzi z poziomu placu w dach, a białe powierzchnie pozbawione ostrych krawędzi tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków Baku. W środku działają przestrzenie wystawowe, muzeum i sale wydarzeń kulturalnych.
Centrum znajduje się około 1,3 km od stacji metra Nariman Narimanov, czyli mniej więcej 20 minut pieszo. Na sam budynek i jego otoczenie trzeba przeznaczyć co najmniej godzinę, a jeśli planujesz zwiedzanie wystaw, znacznie więcej.
Ogniste Wieże (Flame Towers) tworzą zespół trzech wieżowców na wzgórzu nad miastem. Ich kształt nawiązuje do ognia, ważnego symbolu Azerbejdżanu i źródła bogactwa kraju. Najwyższa wieża ma około 182 metrów, a elewacje po zmroku zamieniają się w wielkie ekrany LED. Pojawiają się na nich płomienie, kolory azerskiej flagi i inne animacje.
Najlepszy widok na wieże oraz panoramę Baku rozciąga się z Dağüstü Park, czyli Highland Park. Z promenady można dostać się w ich okolice funikularem. Sam spacer po parku warto zaplanować pod wieczór, gdy miasto zaczyna się rozświetlać.
Co wybrać w zależności od czasu?
| Atrakcja | Typ | Sugerowany czas |
|---|---|---|
| Icherisheher | Historia | 3–5 godzin |
| Baszta Dziewicza | Historia | 45–90 minut |
| Ogniste Wieże i Highland Park | Nowoczesność i widoki | 1–2 godziny |
| Centrum Heydara Aliyeva | Nowoczesna architektura i kultura | 1–3 godziny |
Przy dwóch dniach pierwszy dzień przeznacz na Icherisheher, Pałac Ismailiyya, Plac Fontann i wieczorny spacer po bulwarze. Drugiego dnia połącz Centrum Heydara Aliyeva z promenadą, Muzeum Dywanów i Highland Parkiem.
Polskie ślady i miejsca poza centrum
W architekturze Baku widać wyraźny ślad polskich projektantów działających tu podczas naftowego boomu. Najlepszym przykładem jest Pałac Ismailiyya, zaprojektowany przez Józefa Płoszkę. Neogotycka fasada wyróżnia się na tle zabudowy północnej części starego miasta. Obecnie budynek jest siedzibą Azerbejdżańskiej Akademii Nauk.
W Baku pracowali także Józef Gosławski i Kazimierz Skórewicz. Projektowali między innymi pałace, banki, szkoły i budynki użyteczności publicznej. W 2019 roku jednej z ulic nadano nazwę Ulicy Polskich Architektów. To interesujący trop dla osób, które chcą zobaczyć miasto szerzej niż przez najbardziej znane atrakcje.
Jeśli masz dodatkowy dzień, rozważ jedną z wycieczek poza stolicę:
- Park Narodowy Qobustan – petroglify, muzeum archeologiczne i krajobraz półpustyni. W pobliżu znajdują się także wulkany błotne. Najwygodniej pojechać tam z wycieczką lub wynajętym kierowcą.
- Yanar Dag – płonące zbocze, na którym gaz ziemny wydobywa się z ziemi. Najlepszy efekt widać po zmroku, choć sama atrakcja jest niewielka i wymaga dojazdu poza centrum.
- Meczet Bibi-Heybat – położona około 7 km od Muzeum Dywanów rekonstrukcja XIII-wiecznej świątyni. Dojazd ułatwia autobus nr 125.
- Ateşgah – świątynia ognia na półwyspie Apszerońskim, związana z tradycjami zaratusztriańskimi. Warto połączyć ją z wizytą w Yanar Dag.
Logistyka i porady przed wyjazdem
Najważniejszą formalnością jest e-wiza do Azerbejdżanu. Obywatele Polski potrzebują ważnego paszportu oraz wizy elektronicznej uzyskanej przed podróżą. Korzystaj wyłącznie z oficjalnego serwisu wizowego, ponieważ w internecie działają pośrednicy naliczający dodatkowe opłaty. Aktualną cenę i warunki sprawdź przed złożeniem wniosku, gdyż mogą się zmieniać. Wydruk wizy warto mieć przy sobie podczas podróży.
Po przylocie masz dwie rozsądne możliwości dotarcia do centrum. Autobus Aero Express jedzie w kierunku stacji 28 May i dworca kolejowego. Bilet wymaga karty BakiKart, którą można kupić w automacie przy terminalu. Alternatywą jest przejazd zamówiony przez aplikację, przede wszystkim Bolt. Nie przyjmuj pierwszej oferty od kierowców czekających w hali przylotów i ustalaj trasę oraz cenę wyłącznie w aplikacji.
BakiKart służy do opłacania przejazdów metrem i autobusami. Plastikową kartę kupisz na lotnisku lub na stacjach metra, a następnie doładujesz ją w automacie. Na lotnisku automat może wymagać gotówki i nie zawsze wydaje resztę, dlatego dobrze mieć niewielkie nominały. Ceny przejazdów i karta mogą być aktualizowane, więc przed wyjazdem sprawdź bieżące informacje przewoźnika.
Większość centralnych atrakcji połączysz spacerem. Metro przydaje się przede wszystkim przy przejazdach do Centrum Heydara Aliyeva, na dworzec autobusowy i w dalsze rejony miasta. Autobusy są użyteczne przy dojeździe do meczetu Bibi-Heybat, ale ich rozkłady bywają mniej przewidywalne niż wskazuje aplikacja.
Przed wyjazdem sprawdź następujące rzeczy:
- ważność paszportu oraz uzyskaną e-wizę,
- wydruk dokumentu wizowego i kopię polisy,
- możliwość zakupu oraz doładowania BakiKart,
- ubezpieczenie turystyczne obejmujące koszty leczenia i transportu.
Wskazówka: po wyjściu z terminala nie korzystaj z przypadkowych taksówek proponowanych przez nagabujących kierowców. Zamów przejazd przez Bolt lub inną działającą aplikację, sprawdź numer auta i odbierz kierowcę w wyznaczonym miejscu.
Baku warto zwiedzać bez pośpiechu, ale przy dobrze ułożonym planie dwa dni wystarczą na Icherisheher, najważniejsze zabytki, Ogniste Wieże, bulwar i Centrum Heydara Aliyeva. Dłuższy pobyt pozwala dodać Qobustan, Yanar Dag oraz mniej oczywiste polskie ślady w architekturze miasta.
